Geschiedenis

Geboeid door trams en bussen?

19de eeuw

• 25 mei 1873: Inwijding van de eerste Vlaamse paardentramlijn tussen Antwerpen (Meirbrug) en Berchem (St.-Willibrorduskerk)

• 28 mei 1884: Bekrachtiging van de wet op de Buurtspoorwegen (Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen – NMVB)

• 26 december 1898: De NMVB viert de 2000ste kilometer vergunde buurtspoorweglijn

• 24 april 1899: Oprichting van de Compagnie Générale des Tramways d’Anvers (CGTA). Ze begint met de aankoop van de verschillende Antwerpse paardentrambedrijven

WO I: 1914-1918

• Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog telt de CGTA 14 tramlijnen, genummerd van 1 tot 14.

• NMVB: Niettegenstaande alle protesten van de verschillende administraties en autoriteiten begon de bezetter vanaf 1915 met het weghalen van het rollend materieel en het uitbreken van de lijnen. In het totaal worden 450 locomotieven, 1950 rijtuigen en pakwagens, en 4700 goederenwagons weggehaald, i.e. bijna het vooroorlogse effectief aan rollend materieel. Ook al het koper en bijna de volledige stocks van spoormaterialen - onder meer 200 000 nieuwe dwarsliggers en 4700 ton nieuwe rails - worden opgevorderd. Van jaar tot jaar ziet men het buurtnet inkrimpen. In november 1918 blijven er van de 4096 geëxploiteerde kilometers nog slechts 1865 km ongeschonden over.

Jaren 20 en 30

• 1923: Concurrentie voor de Buurtspoorwegen. Ondernemers zien dat de bussen een betere service kunnen bieden dan de trage stoomtrams. Bovendien rijdt de NMVB niet meer op alle trajecten. Eerst is de concurrentie “wild”, maar al snel moeten de ondernemers een provinciale vergunning hebben. Als de lijn door meer provincies loopt, moeten ze zich tot al de provincies richten. De bestendige deputatie verstrekt de machtiging voor 10 jaar.

• 1939: Het NMVB-tramnet is aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog op zijn hoogtepunt. Het net is 4756 km lang. De Buurtspoorwegen exploiteren 4526 km, de pachters 231 km

Overijse eerste NMVB bussen

WO II: 1940-1945

Tijdens de donkere oorlogsjaren zijn de trams van de Buurtspoorwegen het aangewezen vervoermiddel. Ontelbare Belgen reizen met de tram en smokkelen er goederen zoals groenten, aardappelen, vlees, kaas of boter mee. In oktober 1942 laat de bezetter weten buurtlijnen te willen uitbreken. Een duizendtal kilometer buurtlijnen zouden in drie etappes (vanaf december 1942) overgebracht worden naar Oekraïne. De NMVB weigert echter de uit te breken lijnen aan te duiden. De bezetter maakt dan zelf een keuze zich baserend op de ontvangsten.

Pas in de lente van 1943 belast de bezetter Belgische aannemers met het uitbreken van een eerste reeks lijnen (429,2 km). Een deel van het materiaal wordt opgestapeld. Begin 1944 wordt het bevel gegeven om over te gaan tot de tweede fase. Het materiaal van de eerste fase was toen nog niet eens vertrokken. Omdat de bevrijding in het zicht was, ging de tweede fase niet door.

1950-1978

• Geleidelijke omschakeling van tram naar bus. Eind 1969 zijn er nog 966 km tramlijnen in NMVB-beheer en 11,7 km verpachte lijnen.

Brugge stadsbus 118 - 1951

• 1958: Wereldtentoonstelling in Brussel. De federatie van busondernemers richt de Nationale Maatschappij van Belgische Autobus- en Autocars (Namaba) op. Die verkoopt tickets en exploiteert twee buslijnen tussen het expoterrein en respectievelijk Vilvoorde Camping en het Edencomplex in Wilrijk

• 15 maart 1961: Oprichting van de Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Gent (MIVG)

• 10 oktober 1962: Oprichting van de Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Antwerpen (MIVA)

Antwerpen FR Rooseveldplaats 1962

• 1 januari 1963: De MIVA neemt het tram- en busnet over van de TAO. Het 52,25 km lange tramnet telt twaalf lijnen. Het busnet, eveneens twaalf lijnen, is goed voor 80,32 km. Er is nog een trolleybuslijn van 7,124 km

• 25 mei 1968: De provincie Antwerpen wuift de laatste “boerentram” uit: lijn 61 doorstreept tussen Antwerpen (Fr. Rooseveltplaats) en de Lindenlei in Schoten. De kleinkunstenaar wijlen Wannes Van de Velde neemt met zijn doedelzak op de Franklin Rooseveltplaats afscheid van de tram.

• 1 september 1977: De NMVB neemt de busdiensten van de Nationale Maatschappij van Belgische Spoorwegen (NMBS) over

8 augustus 1988

Met de bijzondere financieringswet wordt Vlaanderen bevoegd voor het stedelijk en regionaal gemeenschappelijk vervoer, met uitzondering van het spoorwegnet (NMBS)

Antwerpen St-Jans plein gelede bus 5774

1990-1996

• 31 juli 1990: Decreet tot de oprichting van de Vlaamse Vervoermaatschappij (VVM) verschijnt in het Belgisch Staatsblad van 27 oktober 1990 en regelt de oprichting, structuur, kapitaal, bestuursorganen, werking, controle, begroting, overgangsbepalingen en inwerkingtreding van de maatschappij. De statuten van de VVM verschijnen in het Belgisch Staatblad van 21 december 1990. Het besluit van de Vlaamse Executieve houdende goedkeuring van de statuten van de VVM dateert van 24 oktober 1990.

• 31 december 1990: De vergunningen van de MIVA, de MIVG en de NMVB verstrijken. De MIVA, MIVG en het Vlaamse deel van de Buurtspoorwegen gaan op in de Vlaamse Vervoermaatschappij. Commerciële naam: De Lijn

De Lijn

• 1 januari 1991: Voortaan hebben we het monopolie van het stads- en streekvervoer (tram, bus en premetro) in Vlaanderen.

• 6 juli 1996: Voor de eerste keer brengen we jongeren naar huis na Rock Werchter. Samen met de NMBS willen we de jongeren een helpende hand reiken en verkeerschaos in en rond Werchter en Leuven vermijden. Dit initiatief kwam tot stand in samenwerking met de stad Leuven, de gemeentes Rotselaar en Haacht, de ordediensten en de organisatoren van Rock Werchter.

Rock Werchter

2001-2003

• 22 september 2001: We winnen de internationale prijs voor regionaal vervoer. Op haar conferentie in Bern reikte de UITP (Union Internationale des Transports Publics) haar eerste UITP Regional Transport Award uit aan De Lijn.  

• De UITP motiveerde haar keuze voor De Lijn als volgt: 

  “De Lijn is het resultaat van het samengaan van de maatschappijen voor openbaar vervoer van Antwerpen (MIVA) en Gent (MIVG), en het Vlaamse deel van de vroegere Buurtspoorwegen (NMVB). Met de fusie van deze drie afzonderlijke partners tot een geïntegreerd netwerk van stads-, voorstads- en regionaal vervoer - elk met zijn eigen type van rollend materieel (van tram tot belbus) - en in een door de federalisering sterk veranderend politiek klimaat, is De Lijn erin geslaagd om haar reizigersaantallen gevoelig te doen toenemen.”

  UITP

• 5 mei 2001: Officiële opening van het Vlaams Tram- en Autobusmuseum in de beschermde tramloods Groenenhoek, Diksmuidelaan 42, in Antwerpen-Berchem door Steve Stevaert, Minister vice-president van de Vlaamse regering en Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken en Energie in bijzijn van talrijke genodigden.

• 20 november 2002:

  We bestellen 47 lagevloertrams. Met deze bestelling willen we ons voertuigenpark verder vernieuwen en tegemoetkomen aan de vraag naar grotere capaciteit.

• 19 december 2002: Begin verzending van 1,1 miljoen Omnipassen 65+ (de vroegere 65+-kaarten).  Met de Omnipas 65+ kunnen de Vlaamse 65-plussers gratis bus en tram nemen in heel België.

• 23 december 2002: Voor de eerste keer in onze geschiedenis ronden we de kaap van 300 miljoen reizigers.  De 300 miljoenste reiziger is Mieke De Haeck, een 36-jarige vrouw die al zeven jaar een abonnement heeft.  Minister Steve Stevaert zette haar prompt in de bloemetjes als 300 miljoenste reiziger. Zij wordt uitgeroepen tot erereiziger voor het leven.

• 8 mei 2003: Internationale prijs “The Third Secretary General Award” in Madrid. Met deze prijs bekroont de wereldfederatie UITP het Jump ticket, het vervoerbewijs waarmee reizigers kunnen rondrijden op de netten van de vier maatschappijen in Brussel. De jury looft het initiatief als een voorbeeld van integratie van vier maatschappijen die in drie verschillende gewesten rijden en te maken hebben met vier overheden.

• 30 juni 2003: Voorstelling van het Pegasus-plan 2003-2025. In Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en Antwerpen willen we 1,1 miljard euro investeren in een uitgebreid bus- en tramnetwerk dat de mobiliteit van en naar de grote stedelijke kernen moet blijven garanderen.  Een tram op de Antwerpse Singel, de ingebruikname van de Antwerpse premetro, de uitbouw en uitbreiding van het Gentse tramnetwerk, een snelnet van 21 buslijnen van en naar Brussel en Leuven behoren tot het plan.

2004

• 15 januari 2004: Om haar engagement voor duurzaamheid te onderstrepen, tekenen we op 15 januari het charter voor duurzame ontwikkeling van de UITP (Union Internationale des Transports Publics, de wereldfederatie van openbaarvervoerbedrijven).  We beloven als ‘pledge signatory’ in al onze bedrijfsprocessen maximaal aandacht te besteden aan duurzame en milieubewuste technieken, materialen en processen.

• 20 februari 2004: Vlaams minister-president Bart Somers opent de nieuwe hoofdzetel in Mechelen. Het Lijnhuis is gebouwd op een historische plaats, namelijk de site waar in de 19e en 20e eeuw Ragheno treinen, trams en bussen werden gebouwd.

• 5 april 2004: Lancering De Lijninfo, één infonummer voor al uw vragen. Bij De LijnInfo kunnen mensen terecht met alle mogelijke vragen over De Lijn: opvragen van reisinformatie (dienstregelingen, reiswegen, aansluitingen), aanvragen van attesten en publicaties, melden van verloren voorwerpen, klantenreacties en algemene vragen (vervoerbewijzen, openingstijden Lijnwinkels,… ).

• 17 november 2004: De raad van bestuur keurt de aankoop van 142 nieuwe bussen goed. Deze aankoop heeft een waarde van 31,1 miljoen euro. Het gaat om 62 gelede streekbussen, 42 streekbussen, 22 stadsbussen en 16 citybussen.

• 8 december 2004: Vlaams Minister van Mobiliteit, Gelijke Kansen en Sociale Economie Kathleen Van Brempt en Ingrid Lieten, directeur-generaal De Lijn stellen het Spartacusplan voor aan de Limburgse gemeenten. Het Spartacusplan is een  toekomstplan voor geïntegreerd en duurzaam openbaar vervoer in de provincie Limburg.

2005-2006

• 31 maart 2005: Het Spartacusplan kan rekenen op Europese steun. We willen met het Spartacusplan op een termijn van 10 jaar de kwaliteit van het openbaar vervoer in Limburg optrekken tot een niveau waarop het een volwaardig alternatief kan bieden voor het individuele autoverkeer.

• 22 april 2005: Om een duidelijk standpunt in te nemen tegen discriminatie lanceert de sector Autobus en Autocar een non-discriminatiecode. Met deze code engageren de deelnemende bedrijven – waaronder De Lijn – zich om te strijden tegen discriminatie en uitsluiting in alle aspecten van hun werking.

Met de ondertekening van de code neemt de sector vier engagementen:

1. stimuleren van integratie van kansengroepen;

2. afstemming van onderwijs op de arbeidsmarkt;

3. levenslang leren en competentiemanagement;

4. mobiliteit in en naar de arbeidsmarkt.

• 5 september 2005: De Antwerpse premetrostations Meir en Sport zijn 100% toegankelijk voor rolstoelgebruikers en personen met een beperkte mobiliteit (blinden, slechtzienden,… ). Daardoor zijn de winkelas Meir en omgeving en het Sportpaleis (AFAS Dome) nu voor iedereen bereikbaar met de tram.

• 23 september 2005: Na een succesvolle proef met een bus op puur plantaardige olie (PPO), zullen we zeventig bijkomende bussen op PPO laten rijden: twintig nog in 2005 en vijftig in 2006. Bij voertuigen op puur plantaardige olie komt er geen extra CO₂ in de atmosfeer.

Bus op puur plantaardige olie (PPO)

• 19 oktober 2005: De raad van bestuur keurt de aankoop van 99 nieuwe bussen, voor een bedrag van 19,9 miljoen euro goed. Het brandstofverbruik was een belangrijk gunningscriterium voor de toewijzing van het contract. Alle bussen hebben airconditioning en een milieuvriendelijke euro 4-motor, en zijn toegankelijk voor rolstoelgebruikers.

• 7 december 2005: Begin 2006 rusten we nog eens 92 bussen uit met een roetfilter. Daardoor stijgt het aantal bussen met deze milieuvriendelijke technologie tot 579.

• 1 maart 2006: Tweeduizend krantenwinkels en supermarkten verkopen nu kaarten en biljetten van De Lijn. Via een sterk uitgebreid voorverkoopnet willen we de verkoop op het voertuig verminderen om stipter te kunnen rijden.

• 14 juli 2006: Actieplan 'Veilig op weg - Reizigers en personeel op één lijn'. Met dit geïntegreerd actieplan willen we maximale inspanningen leveren om de veiligheid van onze reizigers en personeel te verhogen. De blikvangers van het plan zijn de vertienvoudiging  van het aantal camera’s, de inzet van 214 extra mensen en extra opleiding voor ons personeel.

2007-2009

• 30 maart 2007: Om paal en perk te stellen aan asociaal gedrag, lanceren we een nieuwe reizigerscode. Wie bewust reizigers, medewerkers of materiaal van De Lijn hindert of in gevaar brengt, riskeert een boete die kan oplopen tot 500 euro. De nieuwe boetes kaderen in ons veiligheidsplan.

• 14 maart 2007: Vlaamse hybride bus op waterstof is wereldprimeur. Deze bus stoot geen schadelijke stoffen uit, en is ook zeer stil. Door dit project te ondersteunen wil de Vlaamse Regering haar voortrekkersrol opnemen op het vlak van technologische vooruitgang en milieuvriendelijk openbaar vervoer. Vanaf 18 juni zetten we de bus in op de lijn van Lier naar Antwerpen.

• 6 september 2007: Samen met Proximus lanceren we een proefproject waarbij reizigers hun rit zullen kunnen kopen via sms. Dankzij dit systeem van mobile ticketing willen we stipter kunnen rijden door de verkoop van biljetten bij de chauffeur te verminderen. Met dit systeem zijn we de eerste vervoermaatschappijen in Europa om mobile ticketing commercieel te lanceren. Het systeem van rechtstreekse afrekening via de gsm-operator, zonder registratie vooraf, is een primeur voor het openbaar vervoer in de Benelux. O.a. in Duitsland moet de gebruiker nog via een aparte overschrijving betalen.

• 5 oktober 2007: Reizigers kunnen voortaan een abonnement kopen via de website. We willen zo het gebruiksgemak van haar abonnees verhogen.

• 19 februari 2008: Vijf maanden na de lancering van sms-ticketing zijn al 100 000 tickets verkocht.

• 18 juni 2008: Om de tevredenheid van onze reizigers te verhogen en nieuwe reizigers aan te trekken, investeren we 12 miljoen euro in de modernisering van onze reisinformatie. De pijlers daarvan zijn informatie in realtime en overzichtelijke communicatie.

Realtime

• 25 juli 2008: We lanceren 1,7 miljoen nieuwe voorverkooppunten. Wie een computer met internetverbinding heeft, kan voortaan online vervoerbewijzen kopen in de eShop van De Post en ze thuis laten bezorgen door de postbode. Met dit proefproject gaan we in op de vraag van onze reizigers naar een uitbreiding van de voorverkoop.

• 5 december 2008: e-Government Award voor de online verkoop van abonnementen.

• 23 december 2008: Voor het eerst in onze geschiedenis hebben we in een jaar tijd 500 miljoen reizigers vervoerd. Daarmee is 2008 het beste jaar sinds ons ontstaan in 1991.

• 17 februari 2009: De stad Mechelen krijgt op dinsdag 17 februari de primeur van het eerste schuilhuisje met vernieuwde halte-informatie. De pijlers daarvan zijn informatie in realtime en het gebruik van kleuren.

• 21 september 2009: We voeren vooraan opstappen opnieuw in. Met deze maatregel willen we het veiligheidsgevoel verhogen en het aantal zwartrijders en agressiegevallen doen dalen.

2010-2015

• 30 januari 2010: 125 jaar Kusttram. Meer dan een eeuw lang al speelt de Kusttram een belangrijke rol in de duurzame ontwikkeling van een brede regio.

Kusttram 125 jaar

• 31 januari 2010: Reizigers kunnen vanaf maandag 1 februari 2010 in heel Vlaanderen hun rit betalen met de gsm. Het ticket werd samen met de mobiele operator Proximus ontwikkeld en uitgebreid getest in Antwerpen en Gent.

Betalen met gsm

• 14 september 2011: Reizigers met een smartphone kunnen voortaan altijd en overal hun route met de bus, tram en trein uitstippelen. Om onze reizigers beter te informeren, lanceren we de een toepassing voor de iPhone, een mobiele routeplanner en een portaalsite voor alle reisinformatietoepassingen.

• 4 december 2011: Het project 125 jaar Kusttram wint de eerste editie van de erfgoedprijs Provincie West-Vlaanderen.

• 23 september 2011: De Vlaamse Regering heeft op voorstel van Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits gekozen voor een elektrische sneltram tussen Hasselt en Maastricht. Deze tramlijn zou op termijn 3,2 miljoen reizigersritten per jaar kunnen aantrekken.

• 12 november 2011: 20 jaar belbus. Op 12 november 2011 is het 20 jaar geleden dat de eerste belbus in Vlaanderen in het straatbeeld verscheen. Belbussen werden ingevoerd om ook de reizigers in dunbevolkte gebieden te bedienen.

Belbus

• 12 april 2012: Reizigers kunnen hun rit voortaan ook plannen met Google Maps. Met de nieuwe gratis toepassing willen we het makkelijker maken om de bus of tram te nemen en ook nieuwe reizigers aantrekken. Google Maps is raadpleegbaar op zowel computers als smartphones.

• 6 augustus 2012: Aankoop van 48 trams goedgekeurd. Het gaat om 20 lange lagevloertrams voor Antwerpen en Gent en 28 lagevloertrams van de nieuwste generatie voor Antwerpen. Dit is de grootste aankoop van trams ooit.

• 3 december 2012: Onze website haalt het AnySurferlabel. Dat betekent dat de informatie op onze webstek bruikbaar is voor iedereen, ook voor bv. personen met een visuele beperking of motorische handicap.

• 24 september 2013: We starten met de verdeling van de MOBIB-kaart bij 1,2 miljoen Vlaamse 65-plussers.

• 20 februari 2014: De aankoopprocedure voor 146 nieuwe toegankelijke trams wordt gestart. Dat is de grootste bestelling van trams ooit. Met de investering willen we op verzoek van Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits de huidige Kusttrams en de kleine trams vervangen en extra tramstellen voorzien voor de uitbreiding van het tramnet. Daarnaast verwachten we tegen november 2014 de eerste nieuwe toegankelijke trams van al geplaatste bestellingen. 10 daarvan gaan naar Gent, 38 naar Antwerpen.

• 24 september 2014: Op de beurs Innotrans in Berlijn hebben we onze eerste nieuwe tram voor Gent en Antwerpen voorgesteld. Het gaat om een extra lange lagevloertram van 43 meter, dat is ongeveer een derde langer dan de Hermelijntram, goed voor 315 reizigersplaatsen. De tram maakt deel uit van een bestelling van 48 trams. Het contract heeft een waarde van 128,6 miljoen euro. Het gaat om 20 extra lange trams en 28 gewone trams. De voertuigen werden gebouwd door Bombardier, Antwerpenaar Axel Enthoven ontwierp de tram. Hij tekende ook al voor het design van de Hermelijntram  en voertuigen voor de Brusselse vervoermaatschappij MIVB.

• 1 december 2014: Sinds 1 december rijden de stilste en schoonste bussen ter wereld in het noorden van de provincie Antwerpen. De 5 waterstofbussen produceren geen schadelijke uitstoot en zijn uiterst stil. Omdat er geen verbrandingsproces is, stoot de bus geen schadelijke stoffen uit zoals CO₂ (veroorzaakt broeikasgassen), NOx (zure regen en schadelijk voor de gezondheid) en fijn stof. Uit de uitlaat komt enkel zuivere waterdamp. Door de afwezigheid van een dieselmotor is de waterstofbus ook zo goed als geluidloos. Een zoemtoon is het enige wat je hoort. De bus biedt plaats aan 94 reizigers en heeft een autonomie van 350 kilometer. Dat is vergelijkbaar met een dieselbus.

Waterstofbus

• 28 april 2015: 40 jaar geleden reed de metro voor het eerst in Antwerpen. De  afgelopen decennia werden meer metrokokers gebouwd dan er vandaag worden gebruikt. Sinds 18 april 2015 rijdt er eindelijk een metro door de ‘Reuzenpijp’ onder de Turnhoutsebaan in Borgerhout. Tram 8 rijdt zo van het Astridplein naar de park-and-ride zone in Wommelgem. Ondergronds werd zo ook het nieuwe premetrostation Zegel in gebruik genomen en Astrid aan het Astridplein werd  uitgebreid en gerenoveerd. Op de dag van de opening was er op en rond de Turnhoutsebaan in Borgerhout een groot volksfeest met veel muziek, historische tram, een rommelmarkt, kinderanimatie etc. Tot slot waren er in aanloop naar de opening tunnelwandelingen door de Reuzenpijp. Twintigduizend bezoekers bezochten, gespreid over 6 dagen, de Reuzenpijp tussen het Astridplein en het station Zegel te voet.

• 11 mei 2015: De nieuwe extra lange tram (type Flexity 2) zal voortaan Albatros heten. De naam werd gekozen uit meer dan 3 000 inzendingen. Gentenaar Gunther Govaert bedacht de naam, die verwijst naar de manier waarop de gelijknamige vogel stil en zonder veel moeite door de lucht zweeft.

2016-2019

• 20 februari 2016: De Vlaamse Regering heeft groen licht gegeven voor een investering van 27 miljoen euro in 131 bussen. Het contract gaat naar de Vlaamse constructeur VDL uit Roeselare. De eerste nieuwe voertuigen worden in het najaar in gebruik genomen. Alle nieuwe voertuigen zijn uitgerust met Euro VI-motoren, de schoonste dieselmotoren op de markt. Wanneer de nieuwe bussen geleverd zijn, hebben alle 2200 bussen een roetfilter. Die beperkt zeer sterk de uitstoot van het schadelijke fijn stof.

• 13 juli 2016: Vanaf 2019 kopen we alleen nog bussen met een alternatieve aandrijving aan, op voorwaarde dat de technologie op punt staat. Het gaat om hybride en elektrische bussen. Dit betekent het einde van de klassieke dieselbus. Met de beslissing wil de raad van bestuur de vloot versneld vergroenen en ervoor zorgen dat tegen 2025 alleen nog groene bussen in stedelijke omgevingen rijden.

Elektrische bussen

• 19 september 2016: Vanaf nu kan je je rit betalen via een smartphoneapp. Met het m-ticket, een nieuw digitaal vervoerbewijs, willen we het gemakkelijker maken om de bus of tram te nemen en zorgen we voor minder cash bij de chauffeurs. Het m-ticket is nog makkelijker dan het ticket, want je moet geen code en aanvraagnummer meer onthouden. Eén beweging op het scherm van je smartphone volstaat, soms met een pin-code als beveiliging. Omdat er geen telecomkosten worden aangerekend, is het m-ticket 15 cent goedkoper dan een ticket. Om een m-ticket aan te kunnen vragen, moet je eerst de app van een leverancier van tickets installeren en je registreren. Eenmaal dat gebeurd is, kun je met een smartphone een ticket aanvragen.

• 24 maart 2017: We hebben een nieuw spoorbeveiligingssysteem in gebruik genomen. Dit waakt erover dat trams in de premetro niet te snel rijden of seinen negeren, zodat botsingen vermeden worden. Het nieuwe spoorbeveiligingssysteem LijnGUARD nam de fakkel over van het vorige systeem, dat al 42 jaar in gebruik is. LijnGUARD zorgt ervoor dat de 815 trams per dag veilig door de donkere premetrotunnels kunnen rijden en niet botsen. Een spoorbeveiligingssysteem bewaakt zowel de afstand tussen twee trams, hun snelheid als het respecteren van de seinen.

• 20 april 2017: In Antwerpen, Gent en Leuven gaan we elektrische bussen testen die worden opgeladen aan hun eindpunt. De raad van bestuur heeft het licht op groen gezet voor drie keer twee bussen en de bijhorende oplaadinfrastructuur. Als alles vlot verloopt, beginnen de bussen eind 2019 te rijden. De elektrische bussen zullen uitsluitend rijden in een stedelijke omgeving. Ze moeten ongeveer 50 minuten kunnen rijden, goed voor 20 kilometer.

Elektrische bus

• 13 juni 2017: De raad van bestuur heeft de bestelling van 24 lagevloertrams opnieuw gegund aan de Spaanse constructeur CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles). Het gaat om de eerste van mogelijk 7 schijven, goed voor een investering van 295 miljoen euro in 146 nieuwe trams. Deze aanbesteding van 146 trams is de grootste ooit in onze geschiedenis en is broodnodig. De trams zijn een alternatief voor de verkeersdrukte in de grootsteden en vervangen de oude Kusttrams en PCC’s.

• 6 september 2017: Bus- en tramreizigers krijgen voortaan zetels in recuperatieleder. Na een positieve test in de nieuwe Albatrostrams ruilen we de stoffen bekleding definitief in voor recuperatieleder. Dit materiaal is comfortabeler en makkelijker te onderhouden. De raad van bestuur heeft een budget van 1 925 000 euro voor vijf jaar  goedgekeurd voor een geleidelijke omschakeling. De zetelbekleding zal te vinden zijn in nieuw aangekochte voertuigen.

• Voorjaar 2018: Met ‘Mobiele Maandag’ sporen we mensen aan om minstens één dag per week te kiezen voor combimobiliteit.

• 20 april 2018: De eerste zelfrijdende bus van het land komt eraan! Samen met Brussels Airport gaan we op de luchthaven een autonome shuttle testen. In 2019 op de terreinen van de constructeur, vanaf 2020 ook op de luchthaven.

• 9 december 2019: We bestellen 200 groene bussen bij constructeur VDL. Met de bestelling vergroenen en verjongen we onze vloot. Na levering is bijna één op de drie bussen groen.

2020

• Voorjaar 2020: De coronacrisis breekt uit. Het covid-19 virus legt de samenleving grotendeels stil, maar mensen kunnen op De Lijn blijven rekenen: onze reizigers en onze medewerkers kunnen veilig met onze voertuigen blijven rijden. Om onze medewerkers te beschermen, vragen we reizigers om niet vooraan op te stappen; we installeren ook een folie tussen de stuurpost en het reizigersgedeelte. Daarnaast zetten we extra in op hygiëne door onze voertuigen frequenter te poetsen en te desinfecteren. Omdat het aantal zieke chauffeurs stijgt, zijn we genoodzaakt om onze dienstregeling aan te passen. Bij de invoering van de mondmaskerplicht volgen we uiteraard de maatregelen van de overheid: vanaf mei 2020 zijn reizigers vanaf 13 jaar verplicht om een mondmasker te dragen op onze bussen en trams. 

Impact coronacrisis

• Voorjaar 2020: Tijdens de coronapandemie schaffen we cashbetalingen af en voeren we contactloos betalen versneld in. Zo verlopen betalingen voortaan vlot en veilig: met hun contactloze betaalkaart betalen reizigers makkelijker en sneller. Chauffeurs kunnen zich meer focussen op het rijden zelf én op het veilig op- en afstappen van reizigers – en daardoor staan onze voertuigen minder lang stil aan haltes. 

Contactloos betalen

• 22 juni 2020: De allereerste gloednieuwe CAF-Kusttram rijdt onze site aan de Nieuwpoortsesteenweg in Oostende op.

CAF kusttram

• 28 juni 2020: De Ringtrambus rijdt voor het eerst. Dit voertuig is een bus van 24 meter lang met de capaciteit van een tram. Ze rijdt grotendeels over een vrije bedding op het traject van buslijn 820 (Zaventem – Vilvoorde – Jette). 

Ringtrambus 

• 1 juli 2020: Het is niet langer mogelijk om magnetische vervoerbewijzen te gebruiken op onze bussen en trams.

• September 2020: Bij de start van het nieuwe school- en academiejaar blijft de coronacrisis onze aandacht opeisen. We zetten grotere of extra voertuigen in en gaan een samenwerking aan met autocarbedrijven: 424 autocars zorgen dagelijks voor 850 extra ritten, waardoor we meer zitplaatsen kunnen aanbieden. Daarnaast lanceren we de druktebarometer in onze app: zo krijgen reizigers een inschatting van hoe druk het is op onze voertuigen. 

• December 2020: De Vlaamse Regering bevestigt ons als interne operator voor het kernnet en het aanvullend net.  

• Eind 2020: Onze vloot telt intussen 13 volledig elektrische bussen. Dit jaar zijn er ook 88 hybride bussen bijgekomen. We kijken ook verder vooruit: we sluiten een samenwerkingsovereenkomst met Fluvius af voor de laadinfrastructuur van onze vloot.  

2021 

• 3 april 2021: Tijdens het paasweekeinde kunnen reizigers voor het eerst met de nieuwe CAF-Kusttram reizen: drie voertuigen voeren versterkingsritten uit tussen Oostende en Westende. Vanaf de zomer rijden de nieuwe trams op het volledige traject tussen Knokke en De Panne. Net voor de start van de zomervakantie maken we de nieuwe naam van de tram bekend: Zeelijner. 

Zeelijner

• 29 april 2021: De vernieuwde app van De Lijn is voortaan ook toegankelijk voor blinden en slechtzienden. Dankzij voice-overtechnologie kunnen zij een route plannen, de dienstregeling raadplegen en tickets kopen. Slechtzienden kunnen makkelijk de lettergrootte aanpassen in de instellingen van hun smartphone. 

• 11 mei 2021: Voortaan rijden er vijf elektrische bussen tussen Antwerpen-centrum en het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) in Edegem. Het gaat om een proefproject met een dubbele laadtechnologie: ’s nachts worden de e-bussen opgeladen op de stelplaats, overdag worden ze bijgeladen aan het UZA. 

• 17 mei 2021: Op de Internationale Dag tegen Holebi- en Transfobie hullen we enkele van onze bussen en trams in regenboogkleuren. Daarmee geven we het signaal dat iedereen welkom is bij ons – als reiziger, als collega, als wie dan ook. 

Regenboogtram 

• 14 juli 2021: Onze raad van bestuur keurt de bestelling goed van 44 plug-in hybride gelede bussen. Hij geeft ook groen licht om 280 hybride bussen te upgraden naar e-hybrides. Deze 324 e-hybride bussen hebben een grotere emissievrije autonomie: ze kunnen tot 100 km ononderbroken elektrisch rijden. 

• Najaar 2021: We vernieuwen de tramsporen op de Antwerpse Linkeroever. De nieuwe constructie is gebouwd op 2 000 funderingspalen en 150 prefabpalen (van 8 à 11 meter lang) en vormt een soort ondergrondse brug voor de trambaan.  

Spoorvernieuwing Linkeroever Antwerpen

• 15 september 2021: Met de Elektro Challenge lanceert De Lijn een online wedstrijd over elektriciteit en elektronica. Met die wedstrijd zetten we technische beroepen in de kijker en willen we de interesse wekken van kandidaat-technici. 661 deelnemers gaan de uitdaging aan. 

• 10 oktober 2021: De Mobiliteitsacademie van De Lijn gaat van start. Met deze sessies (over doorstroming, netwerkopbouw, elektrische bussystemen …) richten we ons op professionals in mobiliteit: steden en gemeenten, studiebureaus … 

• 10 november 2021: Onze raad van bestuur keurt de bestelling goed van 60 elektrische bussen. Ook voor de bestelling van laadinfrastructuur voor de e-bussen en e-hybrides zet de raad van bestuur het licht op groen.  

2022 

• 1 maart 2022: Primeur voor Gent: daar rijden sinds 1 maart de eerste elektrische lijnbussen die uitsluitend op de stelplaats worden geladen. Dankzij bijkomende batterijen kunnen ze 200 emissievrije kilometers afleggen, goed voor een volledige dienst op lijn 6 (Gent Watersportbaan – Mariakerke Post). 

E-bus Gent 

• 26 april 2022: De nieuwe 50-rittenkaart is geknipt voor reizigers die zich gemiddeld twee keer per week heen en terug verplaatsen met het openbaar vervoer. Hiermee spelen we flexibel in op het nieuwe werken, waarbij mensen deeltijds thuis en deeltijds op kantoor werken. 

• 10 juni 2022: De Vlaamse Regering zet het sneltramdossier Spartacus stop. Op basis van een vergelijkende studie kiest de Vlaamse Regering voor een trambus (Hoogwaardig Openbaar Vervoer). 

• 14 juni 2022: Met de campagne ‘Beweeg mee naar minder CO₂’ profileert De Lijn zich als voortrekker van de modal shift naar duurzame mobiliteit. 

Beweeg mee naar minder CO2 

• 2 juli 2022: De Vlaamse Regering en De Lijn sluiten een nieuw openbaredienstencontract (ODC). Dat contract vormt een stabiel kader voor onze werking van 2023 tot 2027. De Lijn wordt daarin bevestigd als interne operator en benoemd tot beheerder van het vervoersysteem: als interne operator blijven we instaan voor de dagelijkse dienstverlening van het openbaar vervoer, als beheerder van het vervoersysteem zijn we voortaan ook verantwoordelijk voor het operationeel beheer over de vervoerlagen heen. De Vlaamse Regering geeft ons de opdracht én de middelen om de krachtlijnen van het ODC (klantgerichter, duurzamer en efficiënter werken) te realiseren. 

• Eind 2022: We bestellen voor het eerst gelede e-bussen (65 voertuigen) en e-trambussen (17 voertuigen). 

2023 

• 1 januari 2023: De eerste fase van basisbereikbaarheid, de nieuwe mobiliteitsvisie van de Vlaamse overheid, gaat van start. Dat betekent de start van de grootste aanpassing van het net in de geschiedenis van De Lijn. Het gaat om een vijftigtal kleine optimalisaties, maar later zullen nog andere fases volgen, met grotere aanpassingen (juli 2023, januari 2024, juli 2024 en januari 2025). Met basisbereikbaarheid maken we ons netwerk efficiënter en vraaggericht: het wordt sterker op verbindingen waar er grote vraag is naar openbaar vervoer. In het gelaagde netwerk worden het treinnet en het tram- en busnet (kernnet en aanvullend net) nog beter op elkaar afgestemd. Daarmee maakt het belangrijke attractiepolen zoals ziekenhuizen beter bereikbaar. Flexvervoer en deelsystemen zijn een goede oplossing voor het voor- of natraject van de verplaatsing met het openbaar vervoer. Vlaanderen is voortaan ingedeeld in 15 vervoerregio’s, met elk een eigen vervoerregioraad. Hier komen de betrokken lokale overheden samen met de nodige mobiliteitspartners en werken ze een mobiliteitsplan uit voor hun regio. De Lijn heeft hier een drievoudige taak: we zijn bevoegd om het kernnet te ontwerpen, om voorstellen te doen over het aanvullend net en we zijn de interne operator voor de twee. De vervoerregioraad geeft advies en maakt de finale beslissing. 

• 30 januari 2023: In de Antwerpse straten verschijnen nieuwe trams: de Stadslijners. Helemaal nieuw zijn ze niet voor De Lijn, want deze CAF-trams maakten in 2022 al hun opwachting aan de kust (Zeelijners). 

Stadslijner 

• 25 mei 2023: Stelplaats Winterslag in Limburg krijgt de primeur van de eerste elektrische bussen van de nieuwste generatie. De stelplaats beschikt over de nodige laadinfrastructuur, zodat de bussen er ’s nachts kunnen opladen. Met een bereik van meer dan 500 km hoeven deze lijnbussen onderweg niet meer bijgeladen te worden. De e-bussen rijden op het Genkse stadsnet en op streeklijnen tussen Genk, Hasselt, Tongeren en Houthalen. 

• 28 mei 2023: In 2023 was het exact 150 jaar geleden dat er voor het eerst een tram door Antwerpen reed. Daarom vond op zondag 28 mei een groot Tramfeest plaats. Duizenden bezoekers genoten van een ritje met een historische tram door het hart van de Koekenstad. 

150 jaar tram in Antwerpen 

• 18 september 2023: In het Centraal Station in Antwerpen opent de eerste Lijnwinkel 2.0. In de toegankelijke, open ruimte staan reizigers meer dan ooit centraal. 

Lijnwinkel 2.0

• 23 september 2023: Aan de kust nemen we afscheid van de oude BN-Kusttrams. 

2024 

• 6 januari 2024: Het flexvervoer gaat van start als de – meer uitgebreide – opvolger van het belbusaanbod. Flexvervoer bestrijkt een groter gebied, bedient meer gemeentes en biedt ook een ruimere beschikbaarheid. Het maakt deel uit van het nieuwe net binnen basisbereikbaarheid. 

• 18-19 mei 2024: In het Pinksterweekend vieren 12 000 bezoekers ‘150 jaar tram in Gent’. Een van de hoogtepunten is de Tramparade met 19 trams, waaronder een paardentram en stoomtram. Bezoekers kunnen daarnaast ook meerijden met een van de vele erfgoedtrams. 

150 jaar tram in Gent 

• 9 juli 2024: Abonnees kunnen voortaan hun op- en overstap registreren via de app. Ze hoeven hun MOBIB-kaart dus niet meer te scannen op het voertuig. Als ze opstappen, moeten ze de bevestiging in de app aan de chauffeur tonen. 

• Augustus 2024: In het Antwerpse metrostation Sport wordt de allereerste nieuwe roltrap geïnstalleerd. Dit is het startschot voor een grondige en structurele opwaardering van het Antwerpse premetronetwerk. 

• 1 september 2024: De stadsbusexploitatie van Antwerpen verhuist van Zurenborg naar de gloednieuwe stelplaats Mortsel (bij de luchthaven van Deurne). De nieuwe stelplaats, waar meer dan 350 mensen werken, wordt op termijn de grootste stelplaats voor elektrische bussen: er is plaats voor 130 standaardbussen en 20 gelede bussen. De stelplaats is klimaatneutraal, met maximaal hergebruik van water, groendaken, regenwateropvang, zonnepanelen … 

Stelplaats Mortsel

• September 2024: Aan het eind van de zomer sluiten onze 12 Kustlijnwinkels definitief de deuren. Reizigers kunnen nog altijd terecht in de vaste Lijnwinkels in Oostende. Ze kunnen uiteraard ook terecht in de app, op de website en aan de ticketautomaten aan 39 haltes langs het traject van de Kusttram. 

• 9 december 2024: Het tramnetwerk aan de kust, in Gent of in Antwerpen leren kennen? Ervaren hoe je een tram veilig door het verkeer loodst? Dat kunnen onze trambestuurders voortaan in onze tramsimulatoren in Brugge of Antwerpen. Deze simulatoren bieden een levensechte ervaring en dragen bij aan een efficiëntere en veiligere opleiding. 

Tramsimulator 

• Eind 2024: 30 % van onze vloot is al uitgerust met telcamera’s. Die registreren wie op- en afstapt. Zo kunnen we accurater vaststellen hoe reizigers reizen met onze bussen en trams – en kunnen we ons netwerk nog meer vraaggericht maken. 

2025 

• 1 januari 2025: Op onze website lanceren we een chatbot, voorlopig nog als pilootproject. We vragen aan reizigers om de chatbot al uit te testen, zodat hij – via artificiële intelligentie – zo snel mogelijk kan bijleren. 

• 21 januari 2025: Op stelplaats Winterslag nemen we nieuwe software voor stelplaats- en laadmanagement (PSI) in gebruik. Dankzij PSI kunnen we onze elektrische bussen correct en kostenefficiënt opladen: de software bepaalt het volledige laadproces, zodat de bussen bij de uitrij in de juiste volgorde klaarstaan met voldoende batterijlading.  

PSI stelplaats Winterslag 

• 21 februari 2025: We bestellen voor 24,2 miljoen euro aan laadpalen. Deze bestelling is een belangrijke stap in de voorbereiding van stelplaatsen op de komst van elektrische bussen. 

• 28 april 2025: De eerste gelede e-bussen verschijnen in het straatbeeld in Leuven. Deze twee bussen van 18 meter lang vormen de voorbode van 109 gelede e-bussen, die later zullen worden ingezet vanuit de stelplaatsen Leuven-Noord, Zomergem, Brugge, Sint-Niklaas, Hasselt, Genk en Tielt-Winge. De voertuigen zijn voor de lancering versierd met kleurrijke tekeningen van Leuvense schoolkinderen. 

Gelede e-bussen Leuven 

• 12 juni 2025: De Lijn bestelt 290 elektrische bussen. Het gaat om 140 standaard e-bussen (12 meter) en 150 gelede e-bussen (18 meter). 

• 16 juni 2025: Op lijn 36 in Antwerpen (Linkeroever) vindt een zwaar steekincident plaats, waarbij een reiziger overlijdt en twee anderen gewond raken. In de nasleep van dit incident zetten we extra begeleiders en controleploegen in op lijn 36. 

• 23 juni 2025: De Lijn neemt de eerste elektrische bussen van BYD Europe in dienst. Vanuit stelplaats Mortsel versterken ze de dienstverlening in de regio Antwerpen. Tegen het einde van het jaar zullen er in Mortsel 92 nieuwe e-bussen in gebruik zijn. 

E-bus BYD Europe 

• Juli 2025: Op Antwerpse trams testen we innovatieve technologie om het tramverkeer veiliger en vlotter te maken. Dat doen we samen met het Gentse techbedrijf OTIV. Een slim rijhulpsysteem helpt trambestuurders om sneller te reageren op gevaarlijke situaties in het verkeer. Onder de naam ARISE (Advanced Rail Innovation for Safety & Efficiency) maakt de technologie gebruik van camera’s, sensoren en artificiële intelligentie. 

ARISE-technologie

• 13 augustus 2025: Vanuit Sint-Niklaas vertrekken voor het eerst gelede elektrische bussen. De stelplaats in het Waasland treedt daarmee in de voetsporen van de stelplaatsen van Leuven Noord, Zomergem en Brugge. 

• 11 september 2025: Er rijden zelfrijdende shuttles door Leuven – een stevige primeur, waarbij autonome shuttles voor het eerst in druk (Europees) stadsverkeer rijden. Het Leuvens verkeer is uitdagend: smalle straten, veel fietsverkeer en uiteraard de aanwezigheid van vele studenten op en langs het traject.  Het gaat om een samenwerking tussen De Lijn, Stad Leuven en studiebureau Espaces Mobilités. De voertuigen worden geleverd door het technologiebedrijf WeRide. In een eerste fase rijden ze zonder passagiers. Onder toezicht van een steward worden ze intensief getest op hun rijgedrag in gemengd stadsverkeer, tussen het station van Leuven en Heverlee.  

Autonoom vervoer Leuven

• 17 november 2025: In het treinstation van Oostende opent de Lijnwinkel 2.0 – een belangrijke stap in de richting van een moderne, klantgerichte dienstverlening. Op 18 december opent ook de nieuwe Lijnwinkel in het station van Brussel-Noord de deuren. 

2026 

• 22 januari 2026: De zelfrijdende shuttles in Leuven vervoeren voor het eerst reizigers. Op lijn 16 verbinden ze het busstation van Leuven met deelgemeente Heverlee. 

• 7 april 2026: Na een succesvolle test in Antwerpen krijgt het ARISE-project een vervolg in Gent, onder de naam TRACE. Als een digitale copiloot helpt het systeem trambestuurders om risico’s sneller op te merken. 

• 15 april 2026: De Lijn neemt de 1 000ste elektrische bus in dienst. Dat doen we samen met sectorfederatie FBAA: de onderaannemers die aangesloten zijn bij de FBAA hebben op dat moment al meer dan 700 bussen in dienst. De Lijn bevestigt hiermee haar ambitie om tegen 2035 volledig emissievrij openbaar vervoer aan te bieden. 

• 4 mei 2026: In Antwerpen gaat de renovatie van de metrotunnels van start. Die renovatie is nodig, want sommige delen van de metro zijn al mee dan 50 jaar oud. Om het (pre)metroverkeer betrouwbaar, veilig en klaar voor de toekomst te maken rijden er daardoor geen trams tussen P+R Melsele (op Linkeroever) en station Opera (op Rechteroever). Tijdens deze uitgebreide tunnelrenovatie kunnen reizigers rekenen op volwaardige alternatieven: zo rijdt de pendelbus P5 via de Kennedytunnel tussen Linker- en Rechteroever, versterken we het busaanbod op Linkeroever en passen we het tramaanbod op Rechteroever aan. Dankzij een doorgedreven samenwerking met Stad Antwerpen en andere mobiliteitspartners kunnen reizigers ook rekenen op een extra treinverbinding (vanuit het tijdelijke treinstation Antwerpen-Linkeroever) en versterkte verbindingen over het water (veerdienst Sint-Anna en DeWaterbus). 

Tunnelrenovatie metro Antwerpen

• 1 juli 2026: In Limburg gaat de eerste HOV-lijn (Hoogwaardig Openbaar Vervoer) van start. Lijn X44 verbindt Hasselt en Maasmechelen, via Diepenbeek en Genk. Doorstromingsmaatregelen op het traject zorgen voor een snelle verbinding. 

HOV Limburg

• 18 september 2026: Als onderdeel van haar energiestrategie tekent De Lijn in op de eerste gezamenlijke virtuele Power Purchase Agreement van het Vlaams Energiebedrijf. Daarmee verzekert De Lijn zich vanaf 2027 gedurende tien jaar van een deel van de productie van Belgische onshore windenergie. 

• 26 september 2026: Na meer dan 60 jaar neemt De Lijn afscheid van de PCC’s. Voortaan rijden we uitsluitend met toegankelijke lagevloertrams.

Bibliografie